توضيحات:
برای رویت هلال زیبای شامگای ذی الحجه ۱۴۴۶ه.ق از چند ماه قبل صحبتهای مفصلی را با آقای الماسی و همسرم داشتم شکار این هلال از جهات مختلفی ارزشمند بود. اول از همه سن پایین هلال پس از مقارنه با خورشید است؛ که به ندرت چنین شرایطی در دیدن هلال ایجاد میشود. دوم شباه -های این هلال بر حسب چرخه تکرار ماه به نام ساروس بود که هر ۱۸ سال و ۱۰ یا ۱۱ روز است. دو دوره قبل از این چرخه یعنی ۳۶ سال و ۲۱ روز قبل، هلال ماه در ۶ می ۱۹۸۹م. در بخش های مختلف ایالات متحده قابل مشاهده بود و رصدگران توانستند این هلال زیبا را رصد کنند و در آن زمان رکورد هلال ماه توسط رابرت سی . ویکتور ترقی پیدا کرد. برایم جالب بود که هلالی تقریباً با همان مشخصات در ایران قابل مشاهده و فرصت مغتنمی برای دیدنش فراهم بود. پس بایستی برنامه ریزی خوبی برای شکار هلال انجام می دادیم. متأسفانه پس از تعطیلات عید نوروز ناهنجاری دمایی شدیدی در ایران آغاز شد و گرمای بالا و پس از آن خنک شدن هوا باعث افزایش سرعت باد و تولید گرد و غبار شد. دما به صورت سینوسی افزایش و کاهش می یافت. در چنین شرایطی معمولاً نمی¬توان به شرایط جوی امیدوار بود تا هلال ماه به این باریکی را به دام بی اندازیم. در هر صورت هوای ایران را از اواخر اردیبهشت تحت نظر داشتیم و پیش بینی ها رو به تغییر بود و نمی توانستیم تصمیم قطعی بگیریم. هفته منتهی به ۶ خرداد شرایط جوی در ایران بسیار عالی بود. ولی گرمای هوا و سپس کاهش آن در ابتدای خرداد باعث شد دوباره گرد و غبار و ابر وارد ایران شود.
طی این مدت رصدگاه هایی را در استان های تهران، اصفهان، مرکزی، قزوین و همدان بررسی کردیم. در نهایت دو منطقه یکی در جنوب اصفهان و دیگری در غرب همدان به عنوان گزینه های نهایی بررسی شدند. بر اساس پیش بینی غبار و شرایط جوی بالاخره استان همدان انتخاب نهایی شد. در آنجا مقداری شرایط پارامترهای هلال تقویت می شد و شانس دیدن هلال افزایش می یافت. با هماهنگی با دوست ارجمندم آقای قیاسوند از منجمان قدیمی در همدان برای رصد به این شهر عازم شدیم. در طی راه هوا ابری و غبار بود و چندان امیدی به دیدن هلال ماه نداشتم. هرچند آقای الماسی به رفتن ابرها و صاف شدن هوا خوشبین بود. وقتی به همدان رسیدیم با آقای قیاسوند همراه شدیم و به سمت گردنه اسدآباد رفتیم. فرصت برای شناسایی و مشخص کردن محل رصد فراهم بود. در نهایت جاده خاکی را یافتیم و برای باز شدن افق غربی به بالای کوهی رفتیم. محل استقرار ارتفاع مناسبی داشت و موانع کوه به ۱ درجه هم نمیرسید. آقای الماسی هم به جمع ما ملحق شدند. من تلسکوپ را سعی کردم به کمک خورشید در جهت شمال فیکس کنم. این کار با دقت خوبی انجام شد و عارضه ای که در جهت شمال تنظیم می شد را به آقای الماسی نشان دادم و ایشان نیز تلسکوپ را با دقت قطبی کردند. خورشید در حال غروب بود و من تلسکوپ را به سمت خورشید بردم و در حالی که در پشت کوه قرار گرفته بود به صورت تقریبی تنظیم کردم. برای تنظیم دقیق تر به سمت سیاره مشتری رفتم. سیاره مشتری درون جوینده تلسکوپ قرار گرفت. سپس آن را در مرکز تصویر قرار دادم. سپس تلسکوپ را به سمت ستاره عیوق هدایت کردم. آن هم وسط کادر قرار گرفت و همه چیز نشان از دقت خوب در قطبی شدن تلسکوپ می داد. در نهایت تلسکوپ را به سمت هلال هدایت کردم. آقای الماسی هم با آن که خورشید غروب کرده بود، با دقت خوبی تلسکوپ را با مشتری و ستاره عیوق و ستاره پولوکس تنظیم کرد.
زمان سپری شد و من هرچه در تلسکوپ تلاش می کردم هلال قابل رویت نبود. در نهایت آقای الماسی در ساعت ۱۹:۴۱ اعلام رویت کرد. من به پشت تلسکوپ ایشان رفتم و هلال را یک دقیقه بعد از ایشان (۱۹:۴۲) دیدم. سمت چپ کمان (بدون وارونه جانبی) پرنورتر بود و به دیدن هلال کمک می کرد. هلال اگرچه کم نور بود ولی سخت دیده نمیشد. در ادامه متوجه شدیم که هلال در تلسکوپ من احتمالاً به علت خطا در تنظیم ساعت یا منطقه زمانی درون میدان دید چشمی تلسکوپم قرار نگرفته است. با تغییراتی در تنظیمات تلسکوپم دادیم، هلال ساعت ۱۹:۴۵ نیز این بار در تلسکوپم توسط آقای الماسی و من دیده شد. در ساعت ۱۹:۴۷ خانم زارع موفق به رویت شدند و پس از ایشان آقای قیاسوند نیز در همین ساعت موفق به دیدن ماه شدند. در حالی که هلال به سمت ابرها نزدیک میشد، به سرعت تلسکوپ را برای عکسبرداری از هلال تنظیم کردم و شروع به عکاسی کردم. با توجه به این که دیدن هلال کم نور از درون منظره یاب دوربین عکاسی برای گرفتن فوکوس ممکن نبود، از قبل با شاخصی روی فوکوسر تلسکوپ مشخص کرده بودم و خوشبختانه هلال در تصاویر واضح ولی کم نور به ثبت رسید.
هلال به پشت ابر کوچکی رفت ولی در حدود ساعت ۱۹:۵۵ بار دیگر از شکافی از ابر خارج شد و دوباره آن را رویت و عکس دیگری از آن تهیه کردیم. در نهایت هلال به پشت ابر دیگری رفت و در پشت کوه غروب کرد. با وجود مقداری غبار کم بودن شاخص ذرات معلق در رصدگاه به دیدن هلال ماه کمک شایانی کرد.
این هلال ارزشمند با سن ۱۳ ساعت و ۹ دقیقه دیده شد. این مقدار ۱۹ دقیقه از سن هلال رابرت سی ویکتور در ۶ می ۱۹۸۹ کمتر است.
| متصدي گزارش | علی ابراهیمی سراجی | تاريخ تنظيم گزارش | ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ |
در انتها تصاویری از رویت هلال ذیالحجه ۱۴۴۶ ه.ق تقدیم میشود:
افق شامگاهی لحظاتی قبل از غروب ظاهری خورشید در ساعت ۱۹:۱۵، عکس از سارا توده زارع
اعضای گروه: از راست به چپ، سارا توده زارع، محمدحسین الماسی، بهزاد قیاسوند، السا و علی ابراهیمی سراجی
افق شامگاهی ۵ دقیقه پس از غروب واقعی خورشید در ساعت ۱۹:۲۷، عکس از محمدحسین الماسی
توضیحات درباره هلال رویت شده پس از نخستین رویت، عکس از بهزاد قیاسوند
عکس هلال باریک ذیالحجه ۱۴۴۶ه.ق در ساعت ۱۹:۵۰، عکس از علی ابراهیمی سراجی
افق شامگاهی در ساعت ۱۹:۵۱، عکس از علی ابراهیمی سراجی
وضعیت کمان مرئی با چشم مسلح (خط آبی) و کمان ثبت شده در تصویر (دو خط سفید)
